Speech Begrotingsraad

Vandaag behandelen we de Begroting 2011 en dat heeft een hoop voeten in de aarde gehad. Minder geld om te besteden en het creëren van nieuwe investeringen en hervormingen. We willen investeren in mensen en bezuinigen op instituties.

Voor de meesten zijn bezuinigingen een last en zoals D66 reeds naar voren bracht in de algemene beschouwingen, vinden we het een uitdaging en durven we de verantwoordelijkheid aan om keuzes te maken. Het stilstaan en bewust zijn van de implicaties van bepaalde bezuinigingen was en blijft daarin belangrijk en zal in het jaar 2011 structureel terugkomen, om de werkelijke consequenties te dragen en af te wegen.

Op 7 oktober kregen het grote boekwerk tot ons, met vele cijfers en korte uiteenzettingen, een inzicht in het huishoudboekje van de gemeente Rotterdam. In deze begroting zitten naast de bezuinigingen die vandaag onder een vergrootglas gelegd zullen worden, ook gewoon mooie nieuwe investeringen, overzichten waarmee we de Rotterdammers voorzien in de basis en zaken waarop niet bezuinigd is en die gewoon doorgang vinden…

In de week van 7 oktober ontstond ineens uit het niets een gesprek op straat, toen ik op de fiets wilde stappen: Twee mannen naast hun aannemersbusje naast mijn fiets spraken me aan met de tekst: “Zo mevrouw, hoe gaat het met de begroting?” Enigszins verbaasd vervolgde het gesprek en vertelde ik ze dat het moeilijke tijden zijn en wat er allemaal gaande was, en tevens benoemde ik dat ik positief verbaasd was over het feit dat ze wisten dat het begrotingstijd is. Dat ze dat wisten als Rotterdammers, en zich betrokken voelden. Dit deed me goed. De aap kwam uit de mouw, toen ze me uitlegden dat ze wisten dat de begroting er was, omdat ze deze zagen liggen in mijn tas die in mijn fietsbak lag.

Deze ontmoeting heeft me de afgelopen weken niet losgelaten. Terwijl we in de commissies bezig waren met de tegen- en voorargumenten met elkaar te bespreken, en vele organisaties en instituties ingesproken hebben, mails verstuurden, belden, en de papieren bleven komen, dacht ik bij mezelf, in alle drukte tussen de muren van het stadhuis, dat de gemiddelde Rotterdammer geen idee heeft dat dit het moment is, dat we het hebben over de financiën en de verdeling ervan. En ik bleef me zorgen maken of we iets gemist hadden, naast de kritische blikken van de andere politiek partijen. Hadden we nog iets gemist vanuit onze papieren werkelijkheid? Wat dachten de Rotterdammers?

Dus de straat op en vragen en uitleggen wat er gaande was, begrotingsraad en de vraag waar ze zich zorgen over maakten in relatie tot de bezuinigingen. Het werden mooie gesprekken met veel verschillende types Rotterdammers: een jong stel dat een huis gekocht had, een ouders stel dat ooit vetrokken was uit Rotterdam, een kind van 8 jaar, een docente en coach van een sportteam, een student en een man met een uitkering, een moeder met kinderen en uit al die gesprekken stond op stip op 1: zorgen over het feit dat Blijdorp niet mag omvallen en die mening delen we.

Het oudere stel gaf aan dat ze al moeilijke tijden hadden gekend en dat bezuinigingen best mochten, net zoals zij dat deden aan de keukentafel en als er minder te besteden is: minder uitgeven. De man met een uitkering gaf aan dat het voor hem elke maand crisis was en dat het voor hem het geen verschil was als het maar niet erger werd. De jongen van 8 jaar vond dat er meer politie moest komen omdat hij soms enge mensen zag. En tot slot de student Dennis Abraham Reynolds: een jonge Rotterdamse student die elke dag met de boot naar het RDM terrein vaart, naar school, en als bijverdienste een fietstaxi huurt om mensen duurzaam heen en weer te reizen. Hij beschreef zich als een gelukkige Rotterdammer, maar maakte zich zorgen over een taxistandplaats voor zijn fietstaxi en hij miste oefenruimtes en een gebouw waar hij productontwerpen kon bouwen, want nu moeten hij en vele anderen dat in hun huiskamer doen.

Voor D66 zijn deze verhalen belangrijk, omdat voor ons daarin de kracht zit en het de nuchterheid weergeeft waarmee we de wereld bezien. De meeste mensen in onze stad gaan door met hun leven en proberen zoveel mogelijk zelf op te lossen, alleen of met anderen en voor diegene die het niet zien zitten, daarvan zeggen we als D66 dat we hen zien en niet uit het oog zullen verliezen.

Dit is een tijd, waarin D66 meer vraagt van mensen en we willen ons focussen op de investeringen in mensen, niet blind varen op de al bestaande instituties. Soms kunnen instituties hervormd worden en wij vinden dat dit de tijd is. Het is de tijd van transformatie, de tijd van de basis op orde brengen, de tijd van keuzes maken met de blik gericht op de horizon. Het is de tijd om verbindingen te maken. Verbindingen tussen mensen, tussen bedrijven en organisaties, in G4 verband, met Den Haag, met Europa. Want samen kun je meer! Efficiënter, creatiever en buiten de kaders om, of, zoals Jules Deelder het stelt:

“Binnen de perken zijn de mogelijkheden even onbeperkt als daarbuiten.”

D66 steunt het college in de gekozen prioriteiten, maar wenst naar aanleiding van de debatten in de commissies een aantal accentverschuivingen te maken.

Daartoe hebben we geluisterd naar alle partijen als het gaat om het OorlogsVerzetsMuseum Rotterdam en daarom dienen we een motie in om het OorlogsVerzetsMuseum Rotterdam en het verzet, de oorlog in Rotterdam, niet te vergeten en het Rijk vooral ook te wijzen op de erkenning en herkenning die nodig is om de ziel van de stad en de mensen die haar weer hebben opgebouwd te erkennen.

Als er dan instituties zijn die met gedreven mensen erin slagen voor veel van de mensen wat te betekenen in Rotterdam, Nederland en internationaal, dan moet je die koesteren. Wel met respect voor de bezuinigingen die moeten plaatsvinden, maar om de creatieve industrie en in dit geval het Rotterdams Media Fonds tegemoet te blijven treden, dienen we een motie in om slimmer met 700.000 euro om te gaan en samen te werken en tevens een amendement om 300.000 euro om te buigen om ervoor te zorgen dat ze in de gelegenheid worden gesteld om te hervormen samen met de sector, het college en andere partijen in de creatieve industrie.

D66 heeft zich hard gemaakt om ook in deze tijd niet te bezuinigen op cultuur. Voor sommige voelt dat wrang en andere partijen stellen dat het niet genoeg is. Wij zijn ervan overtuigd dat cultuur de dynamiek geeft aan de stad, een grote werkgelegenheid biedt voor Rotterdammers en dat ze voor de economie en alle winkels, restaurants en cafés van enorm belang is om overeind te blijven. Bezuinigen erop zou niet alleen mentale erosie betekenen, maar ook funest zijn voor de kleine ondernemers. Dat we evengoed we een nogal ernstige situatie vanuit Den Haag op ons af zien komen, maakt het er allemaal niet vrolijker op, maar evengoed moeten we als Rotterdam blijven uistralen dat dit een gezellige stad is om te verblijven en daartoe moet je ook de bijbehorende keuzes maken. In aanvulling op het college dienen we de motie ‘Dekking depot Boijmans’ in.

Tevens bemerkten we de enorme passie van het Volkstheater en de stadsbrede inzet om kleine initiatieven te ondersteunen en vreugde te brengen in de wijken. Dat we wel vinden dat mede de deelgemeentes hieraan een bijdrage mogen leveren en dat de organisatie op een andere manier geld dient te genereren blijft overeind, maar om ze hiertoe de kans te geven en de Rotterdammers zulk leuk plezier niet te ontnemen dienen we het amendement ‘Volkstheater’ in.

Ook als het gaat om het grotendeels afgeronde Jongerenjaar vragen wij als D66 van alle partijen goed na te denken over de vraag in hoeverre dit soort kostbare megalomane projecten nog wel geschikt is om individuele mensen met ieder zijn of haar eigen uitdagingen, problemen en talenten, te bereiken. D66 verwacht blijvende terughoudendheid op dit punt en als het gaat om keuzes maken en durven stoppen met zaken die anders werken, dienen we een motie in om geld vrij te maken voor andere jongenparticipatievoorstellen.

D66 blijft vertrouwen op de Rotterdammers en hun kracht bij de verdere bouw van onze stad en zullen het komende jaar en de jaren daarna bewaken dat initiatieven die puur gericht zijn op dit principe in stand blijven. Dat geldt niet alleen voor de mensen die een extra steuntje in de rug nodig hebben, maar ook voor die mensen die, door tijd en energie te steken in grootstedelijke projecten, Rotterdam op de kaart zetten, een kans te geven. Zoals de gesprekken op straat, zo willen we mensen serieus nemen en luisteren naar hun creativiteit. Daarom blijven we blij met de 5 miljoen voor de burgerinitiatieven en kijken we uit naar de 1^e ronde. Evengoed zijn we gelukkig met investeringen voor de toekomst, zoals in onderwijs, duurzaamheid en breder: in de economie van de stad. Dat zijn de investeringen die gemaakt worden, evengoed naast de bezuinigingen. En, zoals dat aan de keukentafel gebeurt, minder uitgeven als je minder te besteden hebt en tegelijkertijd sparen voor toekomst!

(door Salima Belhaj, fractievoorzitter D66 Rotterdam)

De begroting 2011 is na de kaderbrief en het werkprogramma, de eerste belangwekkende stap in de concretisering van het beleid van dit college. Een beleid dat met veelal moeilijke en pijnlijke inhoudelijke keuzes een antwoord moet bieden op de sterk verslechterde financiële positie waarin de gemeente is komen te verkeren. Rijksbijdragen worden ingrijpend verminderd, het verdienvermogen neemt snel af,  lasten verhogingen zijn door de huidige economische omstandigheden daarbij, naar de mening van mijn fractie, maar zeer beperkt mogelijk.

Toch willen we ruimte bieden voor talent en ondernemen, investeren in de toekomst van stad en economie, en solidair blijven met hen die het zonder extra aandacht of hulp van de overheid anders niet redden.

Dit kan alleen als de  financiële basis weer op orde  wordt gebracht. Daarvoor moet op tal van terreinen de bakens worden verzet, in het verleden gemaakte keuzes worden heroverwogen, nieuwe wegen worden ingeslagen.

In de eerste plaats is daarvoor nodig dat we op een transparante wijze zicht hebben op het brede terrein van de inkomsten en uitgaven en investeringen van de gemeente. Hierin is nog een wereld te winnen.  D66 zal de aankomende jaren werk maken van het vergroten van die transparantie. We ondersteunen dan ook het voorstel van de commissie tot Onderzoek van de Rekening (COR) voortaan ook nader onderzoek te doen aan de kwaliteit en inzichtelijkheid van de begroting.

Heldere en scherpere keuzes die we maken vertalen zich in budgetten waar we het college dan ook aan willen houden. Budgetdiscipline is wat ons betreft een tweede voorwaarde van gezond financieel beleid. Overschrijding van budgetten kan alleen na toestemming van de raad en zullen wat ons betreft steeds gepaard moeten gaan met voorstellen tot vermindering van uitgaven op andere terreinen. Alleen zo creëren we weer de financiële ruimte die nodig is voor de benodigde investeringen in mensen en onze stad.

Een derde voorwaarde voor een degelijk financieel beleid zijn duidelijke control- en verantwoordingsprocedures. Alleen op die manier kan de raad voorzien worden van tijdige, heldere en betrouwbare Bestuursrapportages nodig om haar controlerende taak naar behoren te kunnen uitvoeren. Ook op dit terrein is nog veel aan kwaliteit te winnen, maar met de brief van de wethouder hierover wordt een belangrijke stap op de goede weg gezet.

De in de begroting opgenomen budgetten voor aanloopverliezen en frictiekosten zijn, wat ons betreft, alleen bestemd voor de directe kosten noodzakelijk voor realisatie van de noodzakelijke transformatiekosten binnen de eigen organisatie en de frictiekosten bij de doorvoering van de bezuinigingen. Wat D66 betreft zijn deze middelen dus niet bedoeld om de keuze uit te stellen of bezuinigingen slechts gedeeltelijk uit te voeren. Ook is dit budget niet bedoeld om budgetoverschrijdingen op te vangen. We vragen het college de besteding van dit budget expliciet te verantwoorden in de bestuursrapportages.

Door deze begroting worden veel organisaties de aankomende jaren geconfronteerd met ingrijpende bezuinigingen. Ook individuele burgers van deze stad zullen de aankomende jaren geconfronteerd worden met de financiële gevolgen van het uitgezette beleid van deze coalitie. Het is daarom noodzakelijk om ook de voorgenomen bezuinigingen op de eigen gemeentelijke organisatie op dezelfde voortvarende wijze te willen implementeren. D66 is voorstander van een kleinere, effectieve en op haar burgers gerichte overheid. Een overheid die naast haar regierol zich vooral laat inspireren door een efficiënte uitvoering van haar kerntaken. De in het coalitieakkoord afgesproken bezuinigingen op de eigen gemeentelijke organisatie sluiten daarbij goed aan. Om die noodzaak tot voortvarendheid te onderstrepen dien ik mede namens de fracties van het CDA, de VVD en de PvdA de motie ‘Voortvarend reorganiseren’ in.

Ik rond mijn betoog af met een bijzonder woord van waardering voor de inzet van de medewerkers van DMC en de afdeling begrotingen Zij hebben het afgelopen jaar een buitengewone prestatie geleverd veelal onder grote tijdsdruk. Voorbereiding van de ambtelijke voorstellen voor heroverweging, ondersteuning bij de coalitieonderhandelingen, de problemen bij oplevering van de jaarstukken 2009, voorbereiding van ombuigingsvoorstellen van college en, last but not least, ondersteuning van en uitleg aan beginnende raadsleden van de gemeentelijke financiën en voorbereiding van dit raadsdebat. Ik maak me zorgen over de overschrijding van de werktijden die hiervan het gevolg zijn geweest. Ik verzoek het college hier nadrukkelijk aandacht voor te hebben en de waardering voor hun inzet aan hen die het betreft over te brengen.

(door Jan Schonk, woordvoerder Financiën D66 Rotterdam)

Tijdens de Begrotingsraad heeft D66 de volgens moties en amendementen ingediend:

Motie Voortvarend reorganiseren
11 november 2010 (aangenomen)

Motie Verruiming criteria fonds nieuwe media/gaming
11 november 2010 (aangenomen)

Motie OorlogsVerzetsMuseum / Herdenking bombardement
11 november 2010 (aangenomen)

Motie Jongerenparticipatie 2011
11 november 2010 (aangenomen)

Motie Dekking depot Boijmans van Beuningen
11 november 2010 (aangenomen)

Motie beleid creatieve industrie
11 november 2010 (aangenomen)

Amendement Rotterdams Media Fonds

11 november 2010 (aangenomen)

Amendement Volkstheater

11 november 2010 (aangenomen)

Amendement Bestrijding huiselijk geweld

11 november 2010 (aangenomen) 

Deel via: